اعجاز در قران

در آغاز بيست و نه سوره از سوره هاي قرآن با حروف مقطعه برخورد ميكنيم و چنانكه از نامش پيدا است اين حروف حروفي بريده از هم به نظر ميرسد، و كلمه مفهومي را ظاهرا نميسازد.

حروف مقطعه قرآن هميشه جز، كلمات اسرار آميز قرآن محسوب ميشده، و مفسران براي آن تفسيرهاي متعددي ذكر كردهاند، و با گذشت زمان و تحقيقات جديد دانشمندان تفسيرهاي تازهاي براي آن پيدا ميشود.

جالب اينكه در هيچيك از تواريخ نديدهايم كه عرب جاهلي و مشركان وحروف مقطعه را در آغاز بسياري از سوره هاي قرآن بر پيغمبر (ص) خرده بگيرند، و آن را وسيلهاي براي استهزا، و سخري قرار دهند، و اين خود ميرساند كه گويا آنها نيز از اسرار وجود حروف مقطعه كامل بيخبر نبودهاند.

منظور از اين حروف چيست؟

اين سوال از همان صدر اسلام برانگيخته شده است. و نظريات زيادى در اين باره اظهار گرديده و مى‏توان گفت نظر قاطعى هنوز پيدا نشده است.

ما اينك به بعضى از آنها اشاره مى‏كنيم:

بعضى را عقيده بر آن است كه اينها يك سلسله رموزى است ميان گوينده و شنونده يعنى بين خدا و پيغمبر مطالبى و معارفى بوده كه از سطح فكر عامه مردم فراتر قرار داشته است و بعلت اين كه مردم ظرفيت‏شنيدن آنرا نداشتند. بطور صريح بيان نگرديده و بصورت رمز رد و بدل شده است. چنانكه اين مطلب در ميان دو فرد انسان نيز رائج است. هنگاميكه شخصى نمى‏خواهد مطلب را همه بفهمند با رمز با شنونده مورد نظر خودش گفتگو مى‏كند.

نظريه ديگر اين است كه اين‏ها اسمهاى قرآن و يا نامهاى سوره‏هائى است كه در اول آنها آمده‏اند. يعنى نام سوره بقره كا الم در اول آن آمده همان الم است و نام و سوره طه هماه طه است.

نظر ديگر اين است كه اينها سوگند است. قرآن همچنانكه بهساير مظاهر خلقت‏سوگند ياد كرده است. به خورشيد، به ماه، به ستارگان، به روز، به شب، به نفس انسانى همچنين به حروف الفبا نيز سوگند خورده است. پس معنى الف - لام - م اين استكه به الف و لام و ميم سوگند.

انسان هناميكه به چيزى سوگند مى‏خورد، در حقيقت امر مورد احترامى را كه براى خودش محترم است و مخاطب هم مى‏داند كه آن چيز مورد علاقه اوست و حاضر نيست آنرا خوارو زبون سازد پشتوانه ضحت و درستى سخنش قرار مى‏دهد. لهذا علماء ادب مى‏گويند سوگند تاكيد و تاييد راستى سخن حق است. ولى گاهى انسان سوگند ياد مى‏كند نه براى اين منظور بلكه براى افاده امرى كه لازمه سوگند است. يعنى براى افاده اين كه طرف بداند گوينده براى ان چيز احترام قائل است وقتيكه كسى مى‏خواهد به مردم بفهماند براى فلان شخص احترام قائلم به سر او و جان او سوگند مى‏خورد، در اين گونه قسم‏ها هدف متوجه مقسم به (چيزى كه به او قسم خورده شده) است نه مقسم عليه (مطلبى كه در مورد او قسم ياد شده است) سوگندهاى قرآن از نوع دوم است، قرآن اگر به ماه و خورشيد و زيتون و انجير و روز و شب سوگند ياد مى‏كند مى‏خواهد بشر را متوجه اهميت اين امور كند.

يكى از مهمترين اموريكه نقش اساسى در تمدن و فرهنگ انسانيت داشته حروف الفباء است. اين حروف و اين اصوات كه بصورت حروف درمى‏آيد. نقش مهمى در زندگى اجتماعى انسان دارد. حيوانات نيز صوت و آواز دارند ولى نمى‏توانند از آنها «حروف‏» در آورد (مانند آدمهاى لال) قدرت تكلم نداشته و نمى‏توانست مقاصدش را به ديگران برساند، هيچگونه علم و تمدن و صنعتى بوجود نمى‏آمد. حتى نوشتن و خط كه خود نعمتى بسيار بزرگ است و قرآن در جاى خود به آن نيز سوگند مى‏خورد، در مرحله بعد از تكلم پديد آمده است. يعنى اين كه ما مى‏توانيم الف - لام - دال - جيم را جدا جدا بنويسيم در اثر آن است كه مى‏توانيم جدا تلفظ كنيم و اگر اين حروف نبودند ما بايستى براى رساندن مطالب اشكال آنها را بكشيم. مثلا براى فهماندن خانه شكل خانه را و براى فهماندن اتومبيل شكل آن را. ناگفته پيداست كه همه چيز كه شكل ندارد تا بتوان با كشيدن آن تفهيم نمود!!

نظريه ديگر آن است كه اين حروف اشاره به اعجاز قرآن است. به اين بيان كه:

حروف الفباء كه مجموعا درزبان عربى 28 حرف است و در بعضى زبان‏ها بيشتر و احيانا شنيده‏ام كه بعضى زبان‏ها در حدود سيصد حرف الفباء دارند، در هر حال حروف الفباء كه به منزله ماده‏هاى اوليه بافتمان سخن است و در اختيار همه هست. ولى آيا همه مى‏توانند سخن عالى بگويند؟ خير. اينها درست مانند نخ و پودى است كه در دست همه بافنده‏هاست ولى آيا از نظر هنرى همه يك طور بافته تحويل مى‏دهند؟! خير.

قدرتها و هنرها سخنورى از تركيب همين حروف پديد مى‏آيد، كتابها، مقاله‏ها، قصيده‏ها و غزلها همه بافته شده اين حروفند، در حاليكه از نظر مراتب و درجات تفاوت از زمين تا آسمان است.

در چند آيه بعد خواهيم خواند كه قرآن مجيد تحدى فرمايد. يعنى مردم را دعوت به مبارزه مى‏كند مى‏گويد شما تما قدرتمندان سخن را جمع كنيد ببينيد آيا مى‏توانيد مانند قرآن بياوريد؟

قرآ با ذكر اين حروف به عنوان نمونه الفبا، در حقيقت مى‏خواهد مواد اوليه آيات قرآن را عرضه بدارد كه ايها الناس! قرآن از ماده ديگرى ساخته نشده همين حروف است كه بطرز بديعى تاليف و تركيب شده، شما هم بيائيد از اين‏ها مانند قرآن بسازيد.

اين محصول يك كارخانه نيست كه بگوئيد ابزارش در دست ما نيست. بلكه هم ابزارش و هم مواد خام آن همه در دسترس شماست. و اين خود بيانگر اعجاز عظيم قرآن است كه به وسيله يك شخص درس نخوانده و مدرسه نرفته، بافتى و سخنى بوجود آورد كه هيچكس قادر به مبارزه به مثل نباشد.

مطلب ديگره هم درباره حروف مقطعه قرآن در چند سال قبل مطرح شد، كه خبر روز شد و روزنامه‏ها نوشتند و آن اين بود كه مردى مصرى كه دانشمند كامپيوتر بود. روى چهارده سوره‏اى كه با اين حروف آغاز شده است محاسبه دقيقى كرد و به اين نتيجه رسيد كه در هر يك از اين سوره‏ها اين حروف نسبت به حروفى كه در تمام آن بكار رفته است نقش بيشترى دارند مثلا الف - لام - ميم - در سوره بقره نسبت به همه حروف ديگر، در بافت آن نقش بيشترى دارند. و اين نسبت به قدرى دقيق استكه مغز بشرى نمى‏تواند حساب كند چون گاهى كسرها بجائى مى‏رسند كه جز با كامپيوتر نمى‏توان بحساب درآورد.

در خاتمه اين بحث، احتمال ديگرى را هم مطرح كنم و آن اين است كه:

بحثى از قديم تا بحال مطرح است كه در نظام هستى اول چه بوده است؟ يعنى مقدم چيست و مؤخر كدام است؟ كه بطور كلى در جواب اين سؤال دو نظر ابراز گرديده، برخى مى‏گويند اول كلمه و سخن بوده و مقصودشان اين است كه اول انديشه و فهم و درك بوده است زيرا كلمه و سخن نمايانگر انديشه هستند. و سپس ماده پيدا شده. و نظر دوم عقيده كسانى است كه به تقدم ماده قائلند يعنى مى‏گويند اول ماده و طبيعت پديد آمده است و پس از تكامل ماده تدريجا فهم و شعور و درك پيدا شده و سپس كلمه و سخن.

از اين دو نظريه، گويا قرآن اولى را پذيرفته زيرا وقتى مى‏خواهد داستان خلقت رابيان كند مى‏فرمايد: انما امره اذا اراد شيئا يقول له كن فيكون (يس 82)فرمان او چنين است كه وقتى اراده كند چيزى را، همينكه بگويد باش، او مى‏باشد. يعنى اول قول است و سپس ساير مخلوقات.

و البته ناگفته پيداست كه قول در اينجا تنها به معناى لفظ هوا، و صوت نيست بلكه معناى حامعتر و كاملترى دارد.

بنظر مى‏رسد كه خداوند با اين حروف مقطعه نحوه شروع كار خودش را بيان مى‏فرمايد يعنى، قول، سخن و انديشه، بر ماده، جسم و طبيعت تقدم دارد.

ولى بالاخره حروف مقطعه از متشابهات قرآن است. بخصوص اگر نظر اول را بپذيريم و بگوئيم كه اينها رموزى است بين خدا و پيغمبر.

مانند الم ذلك الكتاب لاريب فيه (بقره /2) المص كتاب انزل اليك (اعراف / 1) الر كتاب احكمت آياته (هود/ 1)طسم تلك آيات الكتاب المبين (قصص / 2).

روايات در مورد حروف مقطعه

عن على بن الحسين (ع ) قال اللّه تعالى : الم ذلك الكتاب اى يا محمد هذا الكتاب الذى انزلته اليك هـوالحروف المقطعة التى منها الف و لام و ميم و هو بلغتكم و حروف هجائكم فاتوا بمثله ان كنتم صادقين

امام رضا فرمود: همانا خداوند اين قرآن را با همين حروفى كه ميان همه عربها متداول است , نازل كـرده وسـپـس گـفـته است .
اگر انس و جن جمع شوند تا مانند اين قرآن را بياورند , نخواهند توانست .
 
هـمچنين در بعضى از روايات بر داشتهاى عجيبى از حروف مقطعه قرآن شده است مثلا در چند روايـت ,امـام صادق (ع ) سال انقراض حكومت بنى اميه را از [المص ]كه در اول سوره اعراف آمده , پيش بينى كرده است

 حروف مقطعه از ديدعرفا

امام خمينى(ره) قرآن كريم را از بزرگ ترين مظاهر رحمت مطلقه الهيه مى داند كه از حق تعالى به مبدئيّت جميع شؤون ذاتيه و صفاتيه و فعليه و به جميع تجليات جماليه و جلاليه صادر شده است و ديگر كتب سماويه را اين مرتبت و منزلت نمى باشد. اين صحيفه نورانى صورت اسم اعظم خداست و در حقيقت سرّى است بين حق و رسول گرامى اش و صورت نازل شده آن است كه به شكل حروف و كتاب درآمده است. اين كتاب سراسر سرّ است, سرّ مُستسّر به سرّ است و بايد تنزل كند تا اينكه به اين مراتب نازله برس
امام خمينى بر اين عقيده است كه حروف مقطعه عليرغم تفاسير مختلفى كه از آن شده است, از قبيل رمز بين محبّ و محبوب است وكسى را از علم آن بهره اى نيست و هر آنچه كه بعضى از مفسّران به حسب حدس و تخمين خود بيان كرده اند مبناى صحيحى ندارد و هيچ بعيد نيست كه فهم آن از حوصله بشر خارج باشد و مخصوص به خواص از اولياى خداوند باشد همان ها كه به خطاب قرآن اختصاص يافته اند, همانطور كه وجود متشابهات براى همه نيست و تأويل آنها را همان ها درمى يابند.
رمزى بودن حروف مقطعه قرآن از حكمت الهى سرچشمه مى گيرد و اسرار آن بر ما پوشيده است. از ديدگاه امام خمينى پيامبر(ص) و هركس را كه وى تعليم نمايد بر اسرار آن واقفند:
(قرآن و حديث نيز قانون هاى علمى را كه توده آوردند, طورى بيان كردند كه مردم مى فهمند. لكن علوم قرآن و حديث را همه كس نمى تواند بفهمد و براى همه كس هم نيامده است. بلكه بعضى از آنها رمز است ميان گوينده و يك دسته خاص. چنانكه دولت بعضى تلگرافات رمزى دارد كه صلاح كشور نيست كه آنها را كشف كنند. تلگرافخانه هم از آن تلگرافات چيزى نمى فهمد, در قرآن از اين گونه رمزهاست كه حتى به حسب روايات جبرئيل هم كه قرآن را آورد خود نمى دانست معنى آن را. فقط پيغمبر اسلام و هركس را او تعليم كرده, كشف اين رمزها را مى توانست بنمايد مانند همان حروفى كه در اول سوره هاست).
امام خمينى(ره) همين موضوع را در جايى ديگر به اين ترتيب گزارش مى نمايد:
(در اين مخاطبه بين حبيب و محبوب و مناجات بين عاشق و معشوق اسرارى است كه جز او و حبيب اش كسى را بر آن راه نيست و امكان راه يافتن نيز نمى باشد. شايد حروف مقطعه قرآن در بعضى از سور مثل الم, ص, يس از اين قبيل باشد و بسيارى از آيات كريمه كه اهل ظاهر و فلسفه و عرفان و تصوّف هريك براى خود تفسير يا تأويلى كنند نيز از همان قبيل است گرچه هر طايفه به قدر ظرفيت خود حظّى دارد يا خيالى).

 در زير به نتايجي كه محققان و پژوهشگران در مورد حروف مقطعه دست پيدا كرده اند اشاره مي شود.

حرف " ق "

اصلاعات كامپيوترى نشان داد كه تنها سوره هايى كه حرف "ق" دارند، 40 و 50 هر دو داراى تعداد مساوى "ق" هستند، 57 و 57. براساس اين امار تعداد تكرار ق در سوره ق 57 مرتبه مي باشد

نون "ن" حرف

ن" آخرين حرف قرآنى است (جدول 1)

حرف "ص"

جدول زير : تعداد تكرار حرف "ص" را نشان مي دهد

حرف "ي . س"

اين دو حرف در ابتداى سوره يس آمده اند. حرف "ى" در اين سوره 237 مرتبه تكرار شده است، و حرف "س" 48 مرتبه.

حرف "ح. م "

هفت سوره در قرآن با حروف "ح" و "م" شروع ميشود؛ سوره 40هاي غافر , فصلت , شوري , زخرف , دخان , جاثيه , احقاف. مجموع تكرار اين حروف در اين هفت سوره ميشود2147

حروف "ا. ل. ر"

اين حروف در سوره هاى 10 يونس , هود , يوسف , ابراهيم, حجر وجود دارند .

جدول زير : تكرار حروف "الف،" "ل،" "ر"

حروف "ط , ح " "ط , س " "ط , س , م "

جدول زير : تكرار حروف قرآنى "؛ح،" "ط. ح. س.،" و "ط. س. م." در سوره ها يشان مي باشد

منابع

1)تفسير الميزان

2)تفسير كوثر

3)مقاله تفسير عرفانى امام خمينى از حروف مقطعه قرآن نوشته كمال صحرائى اردكان

4) مقاله One of the Great Miracles نوشته Abdullah Arikو Mohamoud Ali Abib

The Mathematical Miracle of the Quran (۵

توجه :

اين مطلب توسط مهدي ذاكري نوشته شده استفاده از اين مطلب فقط با ذكر منبع مجاز مي باشد

در مقاله زير به بررسي كشفيات كه باستانشناسان بر اساس گفته هاي قراني انجام دادند اشاره شده است كه كشفيات انها كاملا با گفته هاي قران مطابقت مي كند كه جاي شفتگي دارد.

قوم سبا

باستانشناسان با تحقيقاتي كه كردند توانستند محل قوم سبا را پيدا كنند و با مطالع روي ان به همان سرگذشتي كه قران اشاره كرده پي بردند.

سوره سبا ايه ۱۶ و ۱۷

براى قوم «سبا» در محل سكونتشان نشانه‏اى (از قدرت الهى) بود: دو باغ (بزرگ و گسترده) از راست و چپ (رودخانه عظيم با ميوه‏هاى فراوان; و به آنها گفتيم:) از روزى پروردگارتان بخوريد و شكر او را بجا آوريد; شهرى است پاك و پاكيزه، و پروردگارى آمرزنده (و مهربان)! (15)

اما آنها (از خدا) روى‏گردان شدند، و ما سيل ويرانگر را بر آنان فرستاديم، و دو باغ (پربركت) شان را به دو باغ (بى‏ارزش) با ميوه‏هاى تلخ و درختان شوره گز و اندكى درخت سدر مبدل ساختيم! (16)

مـاجـرا چـنـيـن بود كه قوم سبا توانستند با سد عظيمى كه در ميان كوههاى مهم آن ناحيه بر پا سـاخـتـنـد سيلابهاى فراوانى را در پشت آن سد عظيم ذخيره كنند, و به اين ترتيب سرزمينهاى وسيع و گسترده اى را زير كشت درآورند.
از نظر نعمتهاى مادى هوايى پاك و نسيمى فرح افزا داشت , و سرزمينى حاصلخيز و درختانى پربار و امـا از نـظـر نـعمت معنوى غفران خداوند شامل حال آنهابود, از تقصير و كوتاهى آنها صرف نظر مى كرد, و آنها را مشمول عذاب وسرزمينشان را گرفتار بلا نمى ساخت .
نعمتهاى خدا را ناچيز شمردند, عمران و آبادى و امنيت را ساده انگاشتند,از ياد حق غافل شدند, و مست نعمت گشتند.و خداوند با عذاب خود انها را مجازات كرد

از كارهاى مهم پادشاهان سبا كه با نبودن وسائل امروزى‏انجام داده‏اند ساختن سد«مارب‏»است،و مارب نام شهرى‏بوده كه سلاطين سبا آنجا را پايتخت‏خود قرار داده بودند. اين شهر در دامنه دره‏اى قرار داشته كه بالاى آن دره را كوههائى بزرگ تشكيل ميدهد و در ميان آن دره تنگه‏اى‏كوهستانى وجود دارد و دو طرف آن تنگه دو كوه معروف بكوه‏«بلق‏»است كه فاصله آنها ششصد قدم ميباشد.

مشخصات سد ساخته شده توسط قوم سبا :

بلندي سد 16 متر

عرض 60 متر

طول 620 متر

كل مكان ابياري 9600 هكتار كه 5300 هكتار به سرزمينهاي جنوبي تعلق داشتند.و بقيه سرزمين شمالي

خاك يمن پهناور و حاصلخيز بود ولى مانند ساير نقاط‏عربستان آب در آنجا فراوان نبود و رودخانه‏هاى مهمى نيزنداشت،گاهگاهى در اثر بارانهاى فصلى سيلى برميخاست و درميان دشت پهناور بهدر ميرفت،از اينرو مردم يمن بفكر ساختن‏سد افتادند تا آبهاى زيادى باران را در پشت آن سدها ذخيره‏كنند و در فصل تابستان از آنها استفاده نمايند.و روى اين فكر-بگفته برخى-سدهاى بسيارى ساختند كه مهمترين آنها سدمارب بود و سد مزبور را در ميان فاصله دو كوه‏«بلق‏»زدند.وروى اصول هندسى در دو طرف آن دريچه‏هائى براى استفاده ازآب سد قرار دادند و در اوقات لازم ميتوانستند بوسيله آن دريچه‏هاآب را كم و زياد كنند.

در اثر بستن اين سد دو طرف آن بيابان بشهرهاى سرسبزى‏كه بگفته بعضى مجموعا سيزده شهر بود و مزارع و باغات پر ميوه‏تبديل شد،و آن ريگهاى سوزان بباغ جنان مبدل گشت،و درباره‏توصيف آن شهرها و فراوانى نعمت آنها سخنها گفته‏اند: بگفته برخى كسى كه در آن باغها قدم ميگذارد درختان‏ميوه‏دار آن بحدى بود كه تا ده روز راه،رنگ آفتاب را نميديد،واين راه بسيار را در زير سايه درختان خرم و پر ميوه طى ميكرد.

سپس خداوند بر انها غضب كرد و تمام ظهر را به زير اب فرو برد. تصوي زير مربوط به بقاياي باقيمانده اين شهر مي باشد

با بررسيهاي باستانشناسان (همان طور كه در شكل نشان داده شده ) با كشف ستونها و بررسي نوشته هاي روي انها به اين نتيجه رسيدند كه انها قبلا خورشي پرست بوده اند.

قوم لوط

باستانشناسان با تحقيقاتي كه كردند توانستند محل قوم سبا را پيدا كنند و با مطالع روي ان به همان سرگذشتي كه قران اشاره كرده پي بردند

سوره قمر ايه ۳۳ و ۳۴

قوم لوط انذارها(ى پى‏درپى پيامبرشان) را تكذيب كردند; (33)

ما بر آنها تندبادى كه ريگها را به حركت درمى‏آورد فرستاديم (و همه را هلاك كرديم)، جز خاندان لوط را كه سحرگاهان نجاتشان داديم! (34)

بعد از آن كه قحطى و خشك‏سالى فلسطين را فرا گرفت، ابراهيم به همراهى لوط رهسپار مصر گرديدند و پس از آن كه فشار قحطى فروكش نمود از مصر بازگشتند، در حالى كه گوسفندان زيادى را كه پادشاه مصر بدان‏ها داده بود، به همراه داشتند، و از آنجا كه چراگاه‏ها براى گوسفندان فراوان آنها، گنجايش نداشت، و سبب اختلافاتى ميان شبان‏هاى ابراهيم و لوط شده بود. ابراهيم(ع) مصلحت ديد كه براى رفع اختلاف، زمين‏ها را با لوط تقسيم كند. به لوط پيشنهاد كرد، جايى را كه مورد پسند اوست، انتخاب كند، و او سرزمين اردن - كه دو شهر سَدوم و عَموره در آن قرار داشتند - و اطراف آنها را انتخاب كرد و در شهر سدوم اقامت گزيد.
مردم شهر سدوم از تبهكارترين و خدانشناس‏ترين انسان‏ها بوده و از نظر اخلاقى بدترين مردم به شمار مى‏آمدند، آنها براى راهزنى و دزدى راه‏ها را بسته و در مراكز فساد، مرتكب اعمال ناروا مى‏شدند و از ارتكاب هيچ عمل ناروا و پليدى، دريغ نمى‏كردند، و عمل زشتى را [لواط] بنا گذاشته بودند كه هيچ كس از فرزندان آدم مانند آن را انجام نداده بود و خداوند پيامبر خويش لوط(ع) را با رسالت الهى براى ارشاد و هدايت آنها و بيم دادن از كارهاى زشت آنان به سويشان فرستاد.

همان طور كه در شكل نشان داده شده با تصاوير ماهوارهاي اين قوم بر اساس تحقيقات باستانشناسان در شهر سدوم (Sodom ) در شمال درياي قرمز زندگي مي كردند.